بستن

برگه های اطلاعات ایمنی مواد

همانگونه که در مقاله سایت در رابطه با "ده خطری که جان افراد را در محیط کار به خطر می اندازد" اشاره کردیم، یکی از خطرات شایع موجود در محیط های شغلی خطرات مواد شیمیایی می باشد. در سالیان اخیر یکی از راهکارهای ارائه شده برای کاهش آسیب های ناشی از مواد شیمایی ارائه اطلاعات ایمنی مواد بوده است. در همین راستا تولید کنندگان ملزم شدند تا اطلاعات ایمنی و بهداشتی محصولات خود را برای استفاده کنندگان ارایه نمایند. به همین جهت برگه های اطلاعات ایمنی مواد ایجاد شدند. یکی از موضوعات مهمی در توسعه برگه های اطلاعات ایمنی مواد بحث قانون حق دانستن (Right to Know) بوده است. این قانون که در بسیاری از کشور ها به اجرا درآمده به طور اجمالی بیان می کند که هر فرد حق دارد که بداند با چه نوع ماده ای و چه عوارض و مضراتی در محیط کار سرو کار دارد. به همین منظور برگه های اطلاعات ایمنی به عنوان یک راهکار بسیار مناسب برای انتقال اطلاعات ایمنی و بهداشتی مواد برای افراد در نظر گرفته شد.
 
 
 
 
The Right to Know
 
 
SDS  یا MSDS:
برگه های اطلاعات ایمنی (Safety Data Sheet) که به نام های دیگری همچون برگه اطلاعات ایمنی مواد (Material Safety Data Sheet) یا اطلاعات ایمنی محصولات (Product Safety Data Sheet) نیز شناخته می شوند، سند های هستند که اطلاعاتی از قبیل ویژگی های فیزیکی مواد (مثل: نقطه جوش، نقطه انجماد، نقطه اشتعال پذیری و... ارائه می دهد)، سمیت، اثرات سلامتی، کمک های اولیه، واکنش پذیری، نحوه ذخیره سازی، تجهیزات حفاظتی، اقدامات لازم در زمان نشت و ... را برای استفاده کنندگان ارائه می نمایند. در واقع تهیه و نصب برگه های اطلاعات ایمنی مواد در محیط کار یک روش مناسب برای ارائه اطلاعات ایمنی مواد می باشد. فرمت های مختلفی از دیرباز برای MSDS ها وجود داشته، این فرمت ها از کشور به کشور و حتی در برخی موارد از سازمان به سازمان متفاوت بودند همین موضوع سبب شد تا بمنظور یکسان سازی، فرمت تهیه اطلاعات ایمنی مواد استاندارد شود به همین جهت SDS ها ایجاد گردیدند. 
 
 SDS و MSDS در واقع دو واژه هستند که در اکثر مواقع بجای هم بکار برده می شوند.  MSDSها در واقع همان SDS ها هستند که پیش از ایجاد سیستم هماهنگ جهانی طبقه‌بندی و برچسب‌گذاری مواد شیمیایی (GHS) به این نام نامیده می شدند. تفاوت کوچکی که بین MSDS ها و SDS ها وجود دارد به فرمت ارائه مطالب بر می گردد. بطوری که با ایجاد سیستم  هماهنگ جهانی (Globally Harmonized System )  SDS  ها که از فرمت استاندارد شده ای شامل 16 بخش هستند جایگزین MSDS ها در ارائه اطلاعات ایمنی مواد شدند. در این فرمت از عبارات ریسک، عبارات ایمنی و نمادهای تصویری بمنظور ارائه اطلاعات استفاده می شود. معمولا SDS ها از چندین صفحه تشکیل شده اند. در مقابل MSDS ها فرمت الزامی ندارند، جمله بندی استانداردی ندارند و از نظر کیفیت و مطالب می توانند متفاوت باشند.
 
Safety Data Sheet
 
برای مثال  می توانید MSDS Benzoic Acid و SDS Benzoic Acid بنزوئیک اسید در باهم مقایسه نمایید.
 

استفاده از MSDS برای سه گروه از افراد لازم و ضروری می باشد:

1- کارگرانی که در محیط کار در مواجه با  مواد شیمایی هستند.
2- کارگرانی که لازم است از نحوه صحیح حمل و ذخیره مواد و همچنین استفاده ایمن مواد شیمایی آگاه بشوند.
3- افرادی که در زمان رخداد شرایط اضطراری برای کنترل شرایط اقدام می کنند، مانند: افرادی نظیر آتش نشانان، خدمه تجهیزات حمل مواد شیمیایی، تکنسین های اورژانس و افراد حاضر در اتاق های اضطراری.
در رابطه با مصرف کنندگان باید به یک نقطه توجه کرد که SDS ها برای همه افرادی که از مواد استفاده می کنند لازم نیست، به عبارتی فردی که سالی یک بار از رنگ برای انجام نقاشی ساختمان استفاده می کند لازم نیست ولی برای فردی که کارش نقاشی ساختمان است و هفته ای 40 ساعت به این کار مشغول می باشد لازم و ضروری است.
کارشناسان ایمنی و بهداشت در رابطه با SDS ها معمولا دو دغدغه دارند. 1- از کجا SDS مواد مورد استفاده خود را بدست بیاورند 2- راهنمایی مناسب برای استفاده از SDS ها.
امروزه از راه های مختلفی می توان SDS مواد را بدست آورد. برای مثال امروزه اکثر شرکت های تولید کننده و یا حتی پخش کننده مواد شیمایی SDS مواد را برای خریدار ارسال می کنند. به همین خاطر اکثر صنایع دارای مجموعه ای از برگه های اطلاعات ایمنی هستند، اگر شرکت شما چنین برگه های را دریافت نکرده است، می توانید با تأمین کننده خود تماس بگیرید و این برگه ها را در خواست کنید. در صورتی که تأمین کننده نتوان نیاز شما را مرتفع کند، حتما با خدمات مشتریان شرکت تولید کننده تماس بگیرید. یکی دیگر از راه ها می تواند سایت های دانشگاه ها و برخی از صنایع باشد، معمولا برخی از دانشگاه ها و صنایع مجموعه ای از برگه های ایمنی مواد را در سایت خود دارند. از منابع دیگر می توان به اینترنت، معمولا در اینترنت تعداد زیادی از برگه های ایمنی به صورت رایگان قرار دارند. در برخی موارد خرید نرم افزار ها و یا خرید اشتراک از سایت های معتبر نیز در این زمینه می تواند کمک کننده باشد.
 

تعدادی از سایت های معتبر ارائه دهنده برگه های اطلاعات ایمنی در زیر مشخص شده اند با مراجعه به این سایت ها می توان SDS تعداد زیادی از مواد را بدست آورد.

3-http://www.msdsprovider.com/
 
افراد می توانند با حضور در همایش ها و دوره های ایمنی اطلاعات لازم در مورد برگه های ایمن را بدست بیاورند. همچنین چندین راهنمای مناسب و معتبر نیز در فضای اینترنت وجود دارد که در زیر به آن ها اشاره شده است. 

1-راهنمای ایمنی و بهداشت شغلی آمریکا (OSHA): این سازمان که بخشی از دپارتمان کار آمریکا محسوب می شود به منظور اطمینان از شرایط کار ایمن و سلامتى براى کارکنان زن و مرد از طریق اعمال استانداردهاى اجبارى و فراهم نمودن آموزش، مشاوره، تحصیل و توسعه در آمریکا در سال 1970ایجاد شده است. این سازمان راهنمایی را در ارتباط با برگه های اطلاعات ایمنی مواد ارائه نموده است.

2- راهنمای مرکز ایمنی و بهداشت شغلی کانادا (CCOHS): این مرکز که در سال 1978 با اکثریت آرای پارلمان کانادا با هدف ارتقاء سلامت جسمی، روانی و ذهنی نیروی کار در این کشور تأسیس شد. این مرکز راهنمایی را برای افزایش آگاهی افراد نسبت به برگه های اطلاعات ایمنی ارائه داده است. 
3- راهنمای انجمن دام پزشکی آمریکا (AVMA):  این انجمن راهنمایی را در رابطه با برگه های اطلاعات ایمنی ارئه نموده است.
 
 
 
 

حادثه انفجار خط لوله در چشمه خوش

بر اساس اعلام روابط عمومی شرکت نفت مناطق مرکزی، بعدازظهر روز سه شنبه (۱۵تیر ماه 1400) یک حادثه انفجار در زمان آغاز عملیات تعمیرات اساسی خط لوله ۲۰اینچ انتقال نفت چشمه خوش-اهواز به وقوع پیوست که متاسفانه دراین حادثه چند تن از زحمت کشان حوزه نفت و انرژی کشور فوت و چند تن دیگر مجروح شدند. بر اساس گزارش های اولیه این حادثه دلیل اصلی حادثه انفجار لانچر در زمان توپک رانی بوده است. بر اساس گزارش های بدست آمده در این حادثه تلخ سه تن از عزیزان فوت نموده اند و چهارتن نیز مصدوم شده اند.
مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران ضمن اظهار تسلیت به خانواده درگذشتگان حادثه چشمه خوش، در دستوراتی فوری به مدیرعامل شرکت نفت مناطق مرکزی ایران، مدیرعامل سازمان بهداشت و درمان صنعت نفت و دیگر بخش های مرتبط خواستار رسیدگی به وضعیت آسیب دیدگان و بررسی علت وقوع این حادثه تلخ شد.
همچنین در پی رخداد این حادثه وزیر نفت، ضمن اظهار تسلیت به خانواده و همکاران درگذشتگان، در نامه‌ای به مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران خواستار انجام اقدام‌های فوری برای رسیدگی به دیگر آسیب‌دیدگان شد.  
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی شرکت ملی نفت ایران، متن نامه بیژن زنگنه خطاب به مسعود کرباسیان، مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران به شرح زیر است:
«با سلام؛ بنا بر اطلاع واصله، در حین انجام عملیات تعمیرات در تأسیسات چشمه‌خوش، حادثه‌ای رخ داده که منجر به فوت سه تن از همکاران و زخمی شدن عده‌ای دیگر شده است. ضمن تسلیت درگذشت همکاران گرامی به خانواده های محترم ایشان و همکاران‌شان، لازم است دستور فرمایید اقدامات زیر به انجام برسد:
1.      بهداشت و درمان صنعت نفت به وضع حال افراد زخمی به فوریت و با جدیت تمام رسیدگی نماید و از هر اقدامی برای بهبود آن‌ها دریغ نشود.
2.       مسئولان نفت مناطق مرکزی نسبت به ابلاغ پیام تسلیت و دلجویی اینجانب به خانواده‌های سه تن همکار عزیز درگذشته اقدام نمایند و از هر اقدامی نیز برای کاهش آلام ایشان دریغ نورزند.
3.      همین امشب و به فوریت روابط عمومی شرکت ملی نفت یا شرکت نفت مناطق مرکزی این حادثه و ابعاد آن را به روشنی و با سادگی برای عموم توضیح دهند
4.       به منظور بررسی علل حادثه، گروهی از HSE شرکت ملی نفت ایران به همراه افرادی از HSE وزارت نفت به منطقه اعزام شوند تا بررسی لازم را صورت داده و نتیجه را گزارش کنند.
 
با توجه به این که علت اصلی این حادثه توپک رانی گزارش شده لذا در زیر شرح مختصری از عملیات توپک رانی ارائه می شود:

امروزه واژه پیگ[1]به صورت گسترده ای برای هر وسیله ای که داخل لوله وارد شده و با حرکت آزادانه به کمک جریان مواد داخل لوله در طول لوله حرکت می کند، اطلاق می شود. در واقع پیگ یک پیستون با حرکت آزاد می باشد. در برخی کشور ها بجای واژه انگیلیسی PIG از واژه های MOLE و RABBIT نیز استفاده می شود. این واژه اولین بار در کشور امریکا مورد استفاده قرار گرفته است ولی اینکه چرا این واژه برای این منظور انتخاب شده هست تا به امروز به صورت دقیق مشخص نشده است. ولی یکی از دلایل احتمالی صدای این فرآیند می باشد که در حین حرکت پیگ در داخل لوله شبیه صدای گله های خوک می باشد. در برخی منابع این واژه را مخفف واژه انگلیسی Pipeline Inspection Gauge می دانند که بنظر فرضیه ی بعیدی می باشد، چون اینا صطلاح بسیار پیشتر از این که بازرسی به عنوان یک فاکتور مهم تلقی شود مورد استفاده قرار می گرفته است. زمان دقیق اولین استفاده از پیگ مشخص نیست ولی احتمالا برای اولین بار از پیگ در خطوط نفت خام آمریکا[2] و یا در صنعت آب[3] مورد استفاده واقع شده است. اروزه نزدیک به 3500 پیگ مختلف وجود دارد که این پیگ ها شامل تعدادی زیادی خدمات تخصصی و چندیدن هزار محصول مرتبط می شود. انتخاب پیگ صحیح و طراحی سیستم بهینه پیگ رانی فاکتورهای مختلف زیادی بستگی دارد.






شکل
1 نمونه ای از پیک در داخل لوله



از پیگ معمولاً برای اهداف زیر استفاده می‌شود:
  • تمیزکاری لوله
  • ایجاد حائل فیزیکی بین دو سیال متفاوت
  • نظارت بر بدنه لوله
  • ضبط اطلاعات هندسی خط لوله
در حالت کلی به کار استفاده از پیگ در داخل لوله‌ها، «پیگ‌رانی» گفته می‌شود. پیگ‌رانی بدون متوقف کردن جریان سیال امکان‌پذیر است.
پیگ‌های اولیه تنها برای تمیز کردن لوله به عنوان روشی کم‌هزینه و سریع مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند؛ و در حال حاضر نیز پیگ‌رانی معمولی (تنها برای تمیزکاری) استفاده فراوانی دارد. پیگ‌رانی هوشمند، توسط پیگ‌های هوشمند انجام می‌شود که وظایفی از قبیل نظارت بر بدنهلوله و ضبط اطلاعات هندسی لوله را نیز به عهده دارند.
یکی از مشکلات بسیار بزرگ در پیگرانی رخ داد حوادث ناگوار می باشد، با توجه به این که داخل لوله دارای مواد خطرناک می باشد لذا هر گونه بی احتیاطی می تواند منجرب به یک حادثه جدی شود. حادثه اخیر چشه خوش نیز در زمان پیگرانی رخ داده است که می توان بعد از انتشار گزارش بررسی این حادثه بیشتر در مورد آن صحبت کرد.

 بعد ار رخداد این حادثه اقای دکتر سید باقر مرتضوی مديركل HSE و پدافند غيرعامل وزارت نفت یک بخش نامه جهت رعایت الزامات ایمنی در زمان توپک رانی به واحد های زیر مجموعه صادر کردند که از طریق لینگ زیر این بخش نامه قابل دانلود است. 



[1]-PIG

[2] -crude oil pipelining

[3] -water industry

آتش سوزی در پالایشگاه شهید تندگویان

 
 شرکت پالایش نفت شهید تندگویان تهران در 15 کیلومترى جنوب تهران واقع گردیده و مشتمل بر دو پالایشگاه جنوبى ( شماره 1 ) و شمالى( شماره 2 ) است. متاسفانه در تاریخ 1400/03/12 یک حریق در پالایشگاه شهید تندگویان منجرب به نگرانی گسترده در ازحان عمومی شد. 
 

حادثه آتش سوزی شرکت مولدان

آتش سوزی... موضوعی که دیگر دارد به یک اپیدمی در کشور تبدیل می شود. حوادثی که هر از گاهی در یکی از صنایع کشور رخ می دهد و بار مالی و روانی بسیاری را بر جامعه تحمیل می کند.

حادثه معدن طرزه دامغان

طزره در مناطق سردسیر و کوهستانی جنوب رشته‌کوه‌های البرز قرار دارد و یکی از اصلی‌ترین مراکز فعالیت معدنی شمال شرق کشور می باشد که شامل 4 معدن اصلی کلاریز، مجموعه مادر، کلمدر برناکی و رزمجا و چند معادن خصوصی دیگر است و عملیات معدنی در این محدوده از سال 1348 آغاز شده است.

حادثه ی ناشی از کار در شهرستان بیجار

متاسفانه در چند روز اخیر خبر تلخ دیگری در رابطه با مرگ یکی از کارگران کشور عزیزمان در سایت ها و منابع خبری منتشر شد. در این حادثه که در کارخانه سیمان بیجار واقع در استان کردستان رخ داده یک کارگر بعد از تمیز کردن گریت کولر کلینر به بخش ممنوعه مراجعه کرده و بر اثر استنشاق گازهای سمی بیهوش شده و به داخل کوره سقوط کرده است. لازم به ذکر است که موضوع توسط مراجع ذی صلاح در دست پیگیری می باشد و نتایج تحقیقات متعاقباً اعلام خواهد شد. 
نکته مهمی که در رابطه با چنین حوادثی وجود دارد، قابل پیشگیری بودن آنها می باشد. با نظارت بیشتر، با پیاده سازی اصول ایمنی و ارائه آموزش های ایمنی می توان از رخ دادن چنین حوادث ناگواری جلوگیری کرد.

حادثه ناشی از سقوط بالابر

متأسفانه در هفته ی اخیر شاهد حادثه ای دیگر در آذربایجان شرقی و شهرک سلیمی بودیم. خبرهای ناگواری که متأسفانه هر از گاهی از گوشه و کنار کشور به گوش می رسد و باعث ناراحتی مردم و بخصوص جامه کارگری و ایمنی کشور می شود.

 سرهنگ یداله جهان آرا فرمانده انتظامی شهرستان آذرشهر اظهار کرد: به علت رعایت نکردن اصول ایمنی در استفاده از بالابر در یکی از کارخانجات شهرک شهید سلیمی، متاسفانه یک کارگر از آن سقوط و به علت جراحات وارده به بیمارستان امام رضا تبریز انتقال یافت.
به نقل از مرکز اطلاع رسانی پلیس استان، وی افزود: متاسفانه به علت جراحات وارده کارگر در بیمارستان فوت کرد.
وی از تمامی کارفرما و کارگران درخواست کرد تا با رعایت اصول ایمنی و از استفاده تجهیزات مناسب در کار از وقوع حوادث ناگوار مشابه جلوگیری کنند.

نکته مهمی که در حوادث ناشی از کار وجود دارد قابل پیشگیری بودن این حوادث می باشد، در صورت رعایت اصول ایمنی می توان از وقوع چنین حوادث ناگواری جلوگیری نمود.